Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον διεθνές συνέδριο με τίτλο «Τέχνη και Ιδεολογία: 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση» διοργανώνει το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού με ελεύθερη είσοδο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στις 3 και 4 Νοεμβρίου 2017.

Με κεντρικό ζήτημα αυτό της σύνδεσης της κυρίαρχης ιδεολογίας με την τέχνη, το συνέδριο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η Οκτωβριανή Επανάσταση και οι κοινωνικοπολιτικές αλλαγές που ακολούθησαν, επηρέασαν την πολιτιστική παραγωγή τόσο της Σοβιετικής Ένωσης όσο και άλλων χωρών.

Όπως σημειώνουν οι διοργανωτές, η συμπλήρωση των εκατό χρόνων από το σημαντικό αυτό γεγονός του 1917, τόσο για τη ρωσική, όσο και για την παγκόσμια ιστορία του εικοστού αιώνα, λειτουργεί ως αφορμή για αναστοχασμό και κριτική ανάγνωση του παρελθόντος.

Σαράντα εισηγητές από πανεπιστήμια και ιδρύματα της Ελλάδας, της Ρωσίας, της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Σκωτίας, της Τουρκίας, της Σλοβενίας και της Ουγγαρίας και τέσσερις προσκεκλημένες ομιλήτριες θα αναλύσουν ζητήματα αισθητικής, πολιτιστικής πολιτικής, ιστορικής μνήμης, επίδρασης της Οκτωβριανής Επανάστασης και της σοβιετικής τέχνης σε άλλες χώρες κ.ά.

Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα

Παρασκευή

8.30-9.00: Εγγραφές εισηγητών
9.00-9.20: Έναρξη του συνεδρίου, Χαιρετισμοί (Αίθουσα Σάκη Καράγιωργα II)

9.20-11.20:  Ιστορική μνήμη και αναπαραστάσεις του σοβιετικού παρελθόντος (Αίθουσα: Σάκη Καράγιωργα II)

Ισμήνη Κριάρη, Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Πρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου
«Ο ήρεμος Ντον του Σολόχωφ»

Κέλλυ Παπαϊωάννου, Αρχιτέκτονας, Υπ. Δρ Τμήματος Αρχιτεκτόνων, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
«Πλευρές της μνημειακής αναπαράστασης στη σοβιετική τέχνη και αρχιτεκτονική»

Elena Psyllakou, Dr of the Department of Political Science and Public Administration/Section of Social Theory and Sociology, University of Athens, member of the Research Network for the Analysis of Political Discourse (HPSA).
“Fiction and the search for identity: On the Russian adaptation of Doctor Zhivago”

Mariia Zimina, MA in History at Central European University in Budapest
“The Soviet Quest for the Roots of Revolutions: the Case of Ivanovo-Voznesensk”

11:20-12.00: Διάλειμμα για καφέ

12.00-13.00: Πολιτιστική Πολιτική από τα πρώτα μετα-επαναστατικά χρόνια μέχρι το 1932 (Σάκη Καράγιωργα II)

Μυρσίνη Ζορμπά, Δρ Πολιτικής Επιστήμης, συγγραφέας και ερευνήτρια πολιτισμικής πολιτικής
«PROLETCULT. ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ; Ιδεολογία και πολιτισμική πολιτική»

Aleksandra Shaniavskaia, Central State Archive of Literature and Art Saint-Petersburg’s, Head of Department of Use of Archival    Documents
“Creative target trips of soviet artists in 1922-1932 and its role in development of soviet art”

13:00-14.00: Κεντρική Ομιλία (Σάκη Καράγιωργα II)

Maria Tsantsanoglou, Art Historian, Director at Greek State Museum of Contemporary Art
“New approaches to art education and the new museum policy in post- revolutionary Russia”

14:00-15.30: Μεσημβρινή παύση εργασιών

15.30-17.00: Επιρροή της σοβιετικής τέχνης σε άλλες χώρες (Σάκη Καράγιωργα II)

Μαρίλη Σταυρούλη, Υποψήφια Δρ, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο (Υποτροφία  ΙΚΥ)
«Πρωτοπορία, προλεταριάτο και αντιαυταρχικός λόγος: το παράδειγμα της Αργεντινής και της Βραζιλίας»

Σταυρούλα Μαυρογένη, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών Πανεπιστήμιο Μακεδονίας,  Θεσσαλονίκη, Διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, Θεσσαλονίκη
«Σοσιαλιστικός ρεαλισμός και ήπιος μοντερνισμός το παράδειγμα της Γιουγκοσλαβίας»

Ayse Toy Par, Assistant Professor at the Faculty of Communication, Galatasaray University.
“The effects of Soviet cinema on the artwork of Muhsin Ertuğrul”

Kerstin Stutterheim, Dr. phil. Professor of Media and Cultural Studies, Director Center for Film & TV, Faculty of Media and Communication, Bournemouth University
“Etel Fodor-Mittag – a life of an artist influenced by the ideas of communism”

15.15-17.00: Ζητήματα Αισθητικής και κοινωνικο-πολιτικές προεκτάσεις I (Κτήριο ΔΕΣΚΟΙ-παράλληλη συνεδρία)

Kristina Pranjić, PhD candidate, Double MA in Russian language and literature, and Comparative literature Faculty of Arts, University of Ljubljana, Slovenia
“New aesthetic experience for a new man”

Κατερίνα Αλεξιάδη, Υπ. Δρ, Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο
«Η επίδραση της Ρωσικής Πρωτοπορίας στη διαμόρφωση του σύγχρονου χορού»

Έλενα Σαρτόρι, Δρ Τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ, διδάσκουσα στο Τμήμα Ρωσικής Γλώσσας και Φιλολογίας και Σλαβικών Σπουδών του ΕΚΠΑ,  μεταφράστρια
«Όψεις του Gesamtkunstwerk στον ρωσικό πολιτισμό στις αρχές του 20ού αιώνα»

Σοφία Κρατίδου, ΠΜΣ «Κοινωνική και Πολιτική Θεωρία», Πάντειο Πανεπιστήμιο
Αναστάσιος Κρατίδης, Γλύπτης – Αρχιτέκτονας
«Ψυχρός Πόλεμος: Η ανταλλαγή των πολιτιστικών πυρών»

17:00-18.00: Κεντρική Ομιλία (Αίθουσα Σάκη Καράγιωργα II)

Πηνελόπη Πετσίνη, Δρ Τεχνών και Ανθρωπιστικών Επιστημών
«Προλεταριακή Κουλτούρα και Καλλιτεχνική Πρωτοπορία: Η Φωτογραφία τις πρώτες δεκαετίες μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση»

18:00-18.30: Διάλειμμα για καφέ

18.30-20.30: Μουσειακές πρακτικές κατά τη Σοβιετική και μετα-σοβιετική περίοδο (Αίθουσα Σάκη Καράγιωργα II)

Juliette Milbach, PhD Research Associate at CERCEC (EHESS/CNRS) Center for Russian, Caucasian and Central European Studies
“Symbols of the Russian Revolution in Soviet painting”

Irene Gerogianni, PhD in History of Art, Aristotle University of Thessaloniki, Teaching Fellow, Department of Theory and History of  Art, Athens School of Fine Arts
“History Will Repeat Itself: Strategies of Re-enactment and Participation in Russian Mass Spectacles, and Performance Art”

Konstantina Drakopoulou, Dr. Art Historian, Research Fellow -Department of Archaeology and the History of Art, University of Athens,
Victoria Ferentinou Dr, Assistant Professor at the University of Ioannina,
Cristian Emil Nae Dr, Art Historian, Curator, Assistant Professor at the Facultatea de Arte Vizuale și Design, Universitatea de Arte, “George Enescu”, Iași Romania
“Art belongs to the people”: Anti-institutional Exhibition strategies of the Greek and Romanian Neo-Avant Garde

Dimitra Gkitsa, Mphil/PhD Candidate Department of Visual Cultures Goldsmiths, University of London
“Collective curating in the post-socialist space: From kommunalka and apartment exhibitions to self-organization”

Σάββατο

9:00-11.00: Ζητήματα Αισθητικής και κοινωνικο-πολιτικές προεκτάσεις II (Σάκη Καράγιωργα II)

Rea Wallden, Dr Aristotle University of Thessaloniki, Greece
“Defining Art as Revolution: From Formalism and the First Avant-Gardes to Post-Structuralism and the Second Avant-Gardes”

Δωροθέα Κοντελετζίδου, Δρ Ιστορικός/θεωρητικός της Τέχνης
«Η θέση & ο ρόλος των καλλιτεχνών στο σύστημα πολιτιστικής παραγωγής. Ουτοπίες ή πραγματικότητες της τέχνης;»

Δώρα Κεχαγιά, Θεατρολόγος, ΜΑ Ιστορία και Θεωρία Τέχνης και Επιμέλεια Εκθέσεων, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
«GOSET: το εβραϊκό θέατρο της Μόσχας την εποχή της Οκτωβριανής Επανάστασης»

Σοφία Πολυχρονίδου, PhD Candidate University of Edinburgh
«Θεατρική πράξη και κριτική στο Σοβιετικό Θέατρο του ‘30: δημιουργώντας τη νέα τέχνη»

9.00-11.00: Επιρροές και επίδραση στην Ελλάδα (Σάκη Καράγιωργα I-παράλληλη συνεδρία)

Μαρία Αντωνοπούλου, Υπ. Δρ  Νεοελληνικών Σπουδών, University of Birmingham
«Επαναστατική τέχνη, προλεταριακή τέχνη και σοσιαλιστικός ρεαλισμός: Αισθητικές θεωρητικοποιήσεις στη Σοβιετική Ένωση και την Ελλάδα (1924-1936)»

Καραγεώργου Κατερίνα, ΜΑ των Τμημάτων Μουσικών Σπουδών και Μ.Μ.Ε. «Μουσική Κουλτούρα και Επικοινωνία: Ανθρωπολογικές και Επικοινωνιακές Προσεγγίσεις της Μουσικής», Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
«Η μουσική ως πολιτικός συμβολισμός: μια προσέγγιση της επιρροής των ρωσικών τραγουδιών στα αντάρτικα της ελληνικής Αντίστασης»

Μαρία Γ. Μόσχου, Δρ Ιστορίας της Τέχνης,  Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΕΚΠΑ)
«“Ελέγχεται ο εκδοτικός οίκος υπό των κομμουνιστών”. Η πολιτιστική επιθεώρηση Χρονικό κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών»

Αιμιλία Βήλου, Υπ.  Δρ Πολιτικής Επιστήμης, Πάντειο Πανεπιστήμιο,Υπότροφος ΓΓΕΤ-ΕΛΙΔΕΚ
«Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή 1975-2017: όψεις της επίδρασης της Ρώσικης Επανάστασης στην ελληνική αριστερή ιδεολογία»

11:00-11.30: Διάλειμμα για καφέ

11.30-13.00: Κινηματογράφος, νέα μέσα, πολιτική (Σάκη Καράγιωργα II)

Nikos Bakounakis, Professor of Practice of Journalism and Storytelling Techniques,  Department of Communication, Media and Culture, Panteion University
“Tintin in the Land of the Soviets. The reporter-as-hero and the exploration of a new, unknown and menacing world”

Αφροδίτη Νικολαΐδου, Διδάσκουσα Πολιτιστικής Επικοινωνίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Mεταδιδακτορική ερευνήτρια, Τμήμα  Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο
«Δημοσιογραφία και κινηματογράφος: η παράδοση του Τζίγκα Βερτόφ»

Mustafa Orhan Göztepe, Teaching Assistant, Department of Communication and Design, Istanbul Kültür University, Zeynep Koçer, Assistant Professor, Department of Communication and Design, Istanbul Kültür University

“The Influence of Dziga Vertov on video activism in Turkey”

13.00-14.00: Κεντρική Ομιλία (Σάκη Καράγιωργα II)

Bridget Fowler, Emeritus Professor of Sociology, University of Glasgow
“The Russian Revolution and Photography: Pierre Bourdieu and the Paradoxes of Consecration”

14.00-15.30: Μεσημβρινή παύση εργασιών

15.30-17.30: Από την πολιτιστική πολιτική στην πολιτιστική παραγωγή και κατανάλωση (Σάκη Καράγιωργα II)

Ελένη Τροβά, ΔΝ Δικηγόρος, Διδάσκουσα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στην Εθνική Σχολή Δικαστών
«Οκτωβριανή επανάσταση και μεταρρύθμιση του ρώσικου αλφαβήτου: παρεμβαίνοντας κανονιστικά στα δομικά στοιχεία του λόγου»

Άλκηστις Πρέπη, Αρχιτέκτων Μηχανικός – Πολεοδόμος
«Η επιρροή της Νέας Οικονομικής Πολιτικής του Λένιν (1921-28) στη σοβιετική αρχιτεκτονική δημιουργία»

Κατερίνα Σεργίδου, PhD Candidate/Researcher in Culture, Communication & Historical Anthropology Studies, Panteion University  (Department of Communication, Media and Culture)
«Από την Προλετκούλτ στο δυστοπικό «Εμείς». Χρειάζεται οι εργάτες να διαβάζουν Δάντη; Αντιτιθέμενοι λόγοι για την πολιτισμική ηγεμονία στη Ρωσία (1917-1927)»

Έλλη Παπαγρηγορίου, Απόφοιτος Κρατικού Ωδείου Τσαϊκόφσκι Μόσχας & ΠΜΣ «Πολιτιστικής Διαχείρισης» Πάντειο Πανεπιστήμιο
«Ρωσική Πρωτοπορία και καλλιτεχνικές-μουσικές ενώσεις: Συνέχειες και ασυνέχειες από το 1923 μέχρι σήμερα»

17:30-18.00 Διάλειμμα για καφέ

18.00-19.00: Κυρίαρχη ιδεολογία και κινηματογράφος (Σάκη Καράγιωργα II)

Άννα Πούπου, Διδάκτωρ Paris 3 – Sorbonne Nouvelle, Διδάσκουσα στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, διδάσκουσα ως ακαδημαϊκή υπότροφος Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ
«Το νέο κύμα του σοβιετικού κινηματογράφου και η ταινία Είμαι είκοσι χρονών (1962) του Μαρλέν Χουτσίεφ: λογοκρισία, ιδεολογία και  αισθητική»

Κατερίνα Κόμη, Υποψήφια Δρ, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
«Τέχνη, Ανθρωπισμός, Ρεαλισμός και Προπαγάνδα: Ερευνώντας την πρόσληψη του Σοβιετικού Κινηματογράφου στη μετεμφυλιακή Ελλάδα (1949-1963)»

19:00-20.00 Κεντρική Ομιλία (Σάκη Καράγιωργα II)

Panayiota Mini, Associate Professor of Film History, Department of Philology of the University of Crete
“The 1917 Revolution in the Soviet Cinema of the 1930s”​

Παράλληλη Εκδήλωση

Μία μέρα πριν το συνέδριο (Πέμπτη 2 Νοεμβρίου στις 17:00) θα γίνει μία παράλληλη εκδήλωση – αφιέρωμα στον σοβιετικό κινηματογράφο με προβολή δύο ταινιών στην Αλκυονίδα.

Τις ταινίες θα προλογίσει η Μαρία Παραδείση, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου. Είσοδος Ελεύθερη.

​ΟΚΤΩΒΡΗΣ (1928) Σεργκέι Άιζενσταϊν
Πρωτότυπος τίτλος: Oktyabr – Διάρκεια:  95΄

Περίληψη: Η ταινία σε μορφή ντοκυμαντέρ πραγματεύεται το χρονικό της Οκτωβριανής Επανάστασης μεταφέροντάς μας στο Φεβρουάριο του 1917 στην Αγία Πετρούπολη με τις διαδηλώσεις που προκάλεσαν την κάθοδο του τσάρου Νικόλαου Β’ και την εγκαθίδρυση της προσωρινής κυβέρνησης από τον πρίγκιπα Λβοφ.

Η κατάσταση στη Ρωσία δεν άλλαξε και ο ηγέτης των Μπολσεβίκων Βλαντιμίρ Λένιν επέστρεψε στη Ρωσία καταδικάζοντας την καπιταλιστική κυβέρνηση κηρύττοντας τη νίκη της κοινωνικής επανάστασης. Η δύναμη των Μπολσεβίκων αυξανόταν μέρα με τη μέρα με τη βοήθεια του Λέοντος Τρότσκι, του σπουδαιότερου μετά το Λένιν αρχηγού και οικοδόμου της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς ανέλαβε πρωθυπουργός ο Αλέξανδρος Κέρενσκι του οποίου η πολιτική επίσης απέτυχε, με αποτέλεσμα να επωφεληθεί ο στρατιωτικός διοικητής της Πετρούπολης Κορνίλοφ και να προσπαθήσει να επιβάλει δικτατορία.

Ο Λένιν και πολλοί από τους Μπολσεβίκους ήταν καταζητούμενοι και αναγκάστηκαν να κρυφτούν. Το πραξικόπημα κατεπνίγη λόγω της συμβολής των οπλισμένων εργατικών μαζών. Τον Οκτώβριο του 1917 ο Λένιν έφτασε κρυφά στην Αγία Πετρούπολη για να αναλάβει τη διεύθυνση της ένοπλης εξέγερσης. Και την 24η Οκτωβρίου ξέσπασε η μεγάλη επανάσταση η οποία επρόκειτο να αλλάξει την ιστορία της ανθρωπότητας.

ΜΑΝΑ (1926) – Βσεβολόντ Πουντόβκιν
Πρωτότυπος τίτλος: Mat – Διάρκεια:  89΄

Η ιστορία λαμβάνει χώρα στις αρχές του 20ου αιώνα στη Ρωσία, και καθρεφτίζει τις εντάσεις μεταξύ του κράτους και των επαναστατών.

Ο χαρακτήρας της μάνας γίνεται το ανυποψίαστο εργαλείο για τη σύλληψη του επαναστάτη γιού της και με αυτό τον τρόπο, γίνεται μέλος του εργατικού κινήματος, έχοντας ως στόχο την απόδραση του.

* Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του συνεδρίου.