Από την μία κόσμος συνωστισμένος, πλήθος ανθρώπων να πασχίζουν στις ουρές να μπουν στο κατάστημα για να αποκτήσουν ένα προϊόν στην μισή τιμή πριν αυτό εξαντληθεί και από την άλλη οι εργαζόμενοι σε μια μέρα ανεπανάληπτης εξουθένωσης λόγω της εντατικοποιημένης εργασίας και των εξουθενωτικών ωραρίων.
Το «αόρατο χέρι» της αγοράς σε καιρούς οικονομικής κρίσης βρίσκει πάντα νέους τρόπους να δημιουργεί «καταστάσεις εξαίρεσης» τόσο για τους πολίτες που εκείνη την μέρα μετατρέπονται στους πιο μανιακούς καταναλωτές όσο και για τους εργαζόμενους που πρέπει να φτάσουν στα όρια της αντοχής τους για να υπηρετήσουν την μανία των εργοδοτών για κέρδη.
Και ενώ πέρυσι η Black Friday αφορούσε κυρίως καταστήματα ηλεκτρονικών ειδών και προϊόντων ψηφιακής τεχνολογίας τώρα στους δρόμους του κέντρου της Θεσσαλονίκης μπορεί κανείς να δει καταστήματα όλων των ειδών να ανακοινώνουν ότι συμμετέχουν στο Black Friday. Πολυεθνικές και γενικότερα μεγάλες επιχειρήσεις ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την πιο έξυπνη διαφήμιση με τα μικρότερα καταστήματα να αναγκάζονται να μπουν στο χορό και να ανακοινώνουν μικρότερες προσφορές που καταλήγουν, όμως, να γίνονται μόνιμες. Μάλιστα και ο ίδιος ο Εμπορικός Σύλλογος προέτρεψε τα μέλη του να συμμετέχουν στην «παγκόσμια εμπορική γιορτή».
Στην Θεσσαλονίκη αλλά και σε όλη την Ελλάδα με την πρόσθετη εκπτωτική περίοδο  στις αρχές Νοεμβρίου, την Black Friday που έχει μετεξελιχθεί σε «Μαύρη Εβδομάδα» ή «δεκαήμερο προσφορών», η έννοια των εκπτώσεων παίρνει γενικευμένη μορφή και δεν αφορά φυσικά μόνο τα προϊόντα καθώς κανονικοποιεί τη δυνατότητα των εργοδοτών να εντατικοποιούν την εργασία και να επιβάλλουν την σχετικοποίηση των δικαιωμάτων.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με την Ένωση Εμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, φέτος σε διάφορα καταστήματα, όπως το Πλαίσιο, οι εργαζόμενοι καλούνται να δουλέψουν όλη τη βδομάδα 10 και 12 ώρες τη μέρα. «Το εμπορικό κέντρο Cosmos θα ανοίξει από τις 9 το πρωί. Κομμένα ρεπό και άδειες για τις επόμενες μέρες από πάρα πολλές επιχειρήσεις» σημειώνεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση του Εμπορικού Συλλόγου που ζητά: Να προχωρήσουν σε ελέγχους και επιβολή προστίμων oι αρμόδιες υπηρεσίες, στους εργοδότες που καταστρατηγούν ωράρια και συμβάσεις εργασίας προκειμένου να προστατευτούν οι εργαζόμενοι, να εξασφαλιστεί ο αναγκαίος χρόνος ξεκούρασης 12ωρο, των εργαζομένων ανάμεσα στις βάρδιες τους, οι εργαζόμενοι να πάρουν επιπλέον ρεπό, να πληρωθούν κανονικά  οι παραπάνω ώρες εργασίας  των εργαζομένων και ν α τηρηθεί το κανονικό ωράριο εργασίας των εργαζομένων».
Σε γνωστό πολυκατάστημα στο κέντρο της πόλης, ο Σταύρος, εργαζόμενος εδώ και κάποια χρόνια ως υπάλληλος, θυμάται την περυσινή Black Friday ως έναν εφιάλτη. «Το κατάστημα άνοιξε και το ίδιο θα γίνει και φέτος μια ώρα πριν. Κόσμος περίμενε στην ουρά επί 3 ώρες για να προλάβει να αγοράσει όχι αναγκαστικά προϊόντα που υπήρχαν σε προσφορά. Λειτούργησε η παρότρυνση της αγοράς να καταναλώνει ο κόσμος μέχρι ….ποδοπατήματος. Εμείς κάναμε υπερωρίες που δεν τις πληρωθήκαμε αλλά μας τις αφαίρεσαν από άλλες μέρες εργασίας» δηλώνει μιλώντας stokokkino.gr.
Σε διπλανό κατάστημα με καλλυντικά στην Τσιμισκή η Φωτεινή που έτσι και αλλιώς κάνει μια πολύ κουραστική δουλειά λόγω της πολύωρης ορθοστασίας αντιμετωπίζει την κατάσταση με κάποια στωικότητα : «είμαστε συνηθισμένες να δουλεύουμε εντατικά, το στενάχωρο είναι πως αντιγράφουμε χωρίς κρίση ότι εισάγεται από το εξωτερικό ως έξυπνο και αποδοτικό. Έτσι και αλλιώς ό,τι χρήματα έχει ο κόσμος θα τα δώσει μία φορά. Κάποιοι θα ψωνίσουν την Παρασκευή αλλά όχι τα Χριστούγεννα, πάνω κάτω ο τζίρος των καταστημάτων θα είναι ο ίδιος γιατί το πρόβλημα του κόσμου είναι ουσιαστικά ότι δεν έχει χρήματα και αυτές οι διαφημιστικές καμπάνιες πατούν ακριβώς σε αυτό».
Ο κύριος Νίκος, ιδιοκτήτης μικρού καταστήματος εσωρούχων στη Βενιζέλου εξηγεί γιατί αναγκάστηκε να βάλει και αυτός την ταμπελίτσα “Black Friday” έξω από το κατάστημα του: «Όλη η αγορά κινείται σε μια μόνιμη πλέον εκπτωτική περίοδο. Τα μικρά καταστήματα δεν κερδίζουμε πολλά από την Black Friday, ούτε και μπορούμε να κάνουμε τεράστιες εκπτώσεις. Αναγκαζόμαστε να μπούμε σ` αυτή την διαδικασία για να επιβιώσουμε μέσα στον γενικό χαμό. Εμένα δεν μου αρέσουν οι εικόνες με τις τεράστιες ουρές τις θεωρώ αρνητικές ως στάση καταναλωτών».
Στα μαγαζιά ηλεκτρονικών ειδών άλλος εργαζόμενος, ο Βασίλης μας εξηγεί ότι όλα τα πολυκαταστήματα χρησιμοποιούν μερικά προϊόντα ως “κράχτη” ενώ σε πολλές περιπτώσεις γίνονται τεχνητές μειώσεις τιμών. Πέρυσι μάλιστα υπήρχαν καταγγελίες καταναλωτών που διαπίστωσαν ότι  την προηγούμενη μέρα διπλασιάστηκε η τιμή ενός προϊόντος για να μειωθεί στο μισό την επομένη.
Αύξηση της εκμετάλλευσης για τους εργαζόμενους
«Είτε το ονομάσουν Black Friday, είτε Λευκές νύχτες, ή άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές, είτε δεύτερη εκπτωτική περίοδο αποτελεί την ίδια στρατηγική που στόχο έχει ενίσχυση των μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων  και ταυτόχρονα σημαίνει ατελείωτη δουλειά για τους εργαζόμενους πολύ πέρα από τα όρια εξάντλησης» τονίζει από την πλευρά της η πρόεδρος του Συλλόγου Εμποροϋπαλλήλων, Γαρυφαλλιά Καλαμαρά.
«Αυτήν την περίοδο του Δεκεμβρίου που τρεις συνεχόμενες Κυριακές τα καταστήματα θα είναι ανοιχτά υπάρχουν εργαζόμενοι που θα δουλεύουν για 6 και 7 μέρες επί 3 εβδομάδες χωρίς ρεπό» προσθέτει.
Σύμφωνα με την ίδια, το νομοθετικό πλαίσιο μπορεί να προστατεύσει τους εργαζόμενους ως ένα σημείο. «Το θέμα είναι κατά πόσο η Επιθεώρηση Εργασίας είναι στελεχωμένη για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της κατάστασης. Υπήρχαν περιπτώσεις εσκεμμένης αμέλειας από τις Επιθεωρήσεις σε περιστατικά που έπρεπε να ελεγχθούν» σχολιάζει για να καταλήξει: «Πέρα όμως από το νομοθετικό πλαίσιο πρέπει οι ίδιοι οι εργαζόμενοι να υπερασπιστούν τον εαυτό τους απέναντι στις παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους και συλλογικά να αντιδράσουν απέναντι στις εργοδοτικές αυθαιρεσίες».
Δεν υπάρχει Παρασκευή χωρίς δικαιώματα
Όπως και την προηγούμενη φορά το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας «ΣΕΠΕ» βρίσκεται σε ετοιμότητα για να αντιμετωπίσει τυχόν παραβιάσεις της νομοθεσίας και να διασφαλίσει τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων κατά την εκδήλωση του Black Friday με τακτικούς ελέγχους στα καταστήματα.
«Σε μερικούς εργοδότες και δυστυχώς σε κάποιο κομμάτι του αγοραστικού κοινού έχει γίνει συνείδηση ότι αυτή η μέρα κινείται εκτός των νόμιμων διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας. Εμείς τονίζουμε σε κάθε τόνο ότι η εκδήλωση αυτή δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση αναίρεση των εργασιακών δικαιωμάτων, ισχύουν όλες οι διατάξεις και ως προς τα χρονικά όρια εργασίας και ως προς τις υποχρεώσεις του εργοδότη (δήλωση του ωραρίου στο ΕΡΓΑΝΗ κ.α.)» δηλώνει από την πλευρά του ο Β. Τραϊανόπουλος, γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επιθεωρητών Εργασίας.
Τέλος, τονίζει με αυστηρότητα: «Δεν υπάρχει καμία έκπτωση στη νομοθεσία εξαιτίας του Black Friday, δεν υπάρχει καμιά Παρασκευή χωρίς δικαιώματα»
Πηγή: left