Φίλος δημοσιογράφος με ενημέρωσε και κρίνω ότι το θέμα είναι αρκετά σοβαρό ώστε να αξίζει να του αφιερωθεί άρθρο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ λοιπόν ανακοίνωσε «την πραγματοποίηση  ενός νέου κύκλου σεμιναρίων Ελληνικής Γλώσσας, και ενός ακόμη κύκλου σεμιναρίων Ορθοφωνίας, με την πεποίθηση ότι θα αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία γνώσεων για τα μέλη μας στο νέο εργασιακό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί.

Το Διοικητικό Συμβούλιο έλαβε τη σχετική απόφαση στη συνεδρίαση της 24ης Δεκεμβρίου 2017, με στόχο  οι δημοσιογράφοι μέλη  μας να  εμπλουτίσουν  τις γνώσεις τους και να υποστηρίξουν με επάρκεια το βασικό εργαλείο της  δουλειάς τους».

Εκ πρώτης όψεως η πρωτοβουλία φαντάζει αξιέπαινη, αφού μάλιστα η συμμετοχή στα σεμινάρια είναι δωρεάν και προτεραιότητα έχουν οι άνεργοι δημοσιογράφοι. Αφιλοκερδώς μάλιστα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και όσοι θα διδάξουν στα σεμινάρια.

Ωστόσο, αν κοιτάξουμε τα πράγματα από πιο κοντά, η θετική εντύπωση διαλύεται. Δεν εννοώ τα σεμινάρια της Ορθοφωνίας, που άλλωστε φαίνεται ότι βρίσκονται ακόμα σε προπαρασκευαστικό στάδιο, αλλά τα σεμινάρια της Γλώσσας, για τα οποία έχει ανακοινωθεί και το όνομα του εισηγητή, και οι ημερομηνίες των μαθημάτων αλλά και οι τίτλοι κάθε σεμιναρίου.

Τα σεμινάρια της Γλώσσας λοιπόν, πολύ φοβάμαι ότι δεν πρόκειται να ωφελήσουν σε τίποτα όσους τα παρακολουθήσουν, αλλ’ αντίθετα να διαδώσουν αστήρικτες, αντιεπιστημονικές, εθνικιστικές και σκοταδιστικές απόψεις -και επιπλέον, πολύ μικρή σχέση φαίνεται να έχουν με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει καθημερινά ο επαγγελματίας της γραφίδας (ας το πούμε έτσι παλιομοδίτικα, παρόλο που όλοι πληκτρολόγιο χρησιμοποιούμε πια).

Θα μου πείτε, πώς μπορούμε να κρίνουμε τα σεμινάρια πριν πραγματοποιηθούν; Μήπως προτρέχουμε; Μακάρι. Ωστόσο, ο τίτλος των περισσότερων επιμέρους διαλέξεων είναι τόσο εύγλωττος που δεν αφήνει και πολλά περιθώρια αμφιβολίας ως προς το περιεχόμενό τους και την τοποθέτηση του εισηγητή.

Αντιγράφω και κρίνετε και εσείς:

1ο Σεμινάριο:  Η Γέννηση η Διαδρομή και οι Μεταλλάξεις της Ελληνικής Γλώσσας 

 Υπεύθυνος: Κώστας Δούκας.

Διάρκεια: Δέκα ώρες και τριάντα λεπτά.

Χρόνος Υλοποίησης: Επτά εβδομάδες, από 30/1/2018 έως 13/3/2018.

Παράδοση: Κάθε Τρίτη πρωί, από τις δέκα έως τις έντεκα και μισή.

Ενότητες:

  1. Ετυμολογήσεις και παραγωγή λέξεων.
  2. Το γλωσσικό φαινόμενο και η εξακτίνωση του Μεσογειακού Πελασγικού Αιγαιοκρητικού γλωσσικού ιδιώματος στην οικουμένη.
  3. Η πινακίδα του Δισπηλιού Καστοριάς, η πρώτη ελληνική <γωνιώδης γραφή>.
  4. Ο Δίσκος της Φαιστού, η πρώτη ελληνική ιερογλυφική γραφή, προπομπός τής σύγχρονης τυπογραφίας.
  5. Γραμμική Γραφή Β’ και πλήρης ανάγνωση πινακίδων της Πύλου για πρώτη φορά με βάση το συλλαβάριο Βέντρις.
  6. Ο Όμηρος και η γλώσσα του ως μήτρα των Ευρωπαϊκών γλωσσών.
  7. Ποια γλώσσα μιλάμε σήμερα, και η κακοποίησή της από τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ.

Καταρχάς, προσέχουμε ότι από τις εφτά διαλέξεις μία μόνο έχει άμεση σχέση με τη δουλειά που κάνουν καθημερινά οι δημοσιογράφοι: η τελευταία. Ας προσθέσουμε και την πρώτη, που έτσι κι αλλιώς αποτελεί εισαγωγή. Και πάλι, 2 στις 7 δεν είναι και πολύ καλό ποσοστό. Θα περίμενε κανείς, σε ένα σύνολο εφτά διαλέξεων, οι 4 ή 5 να αφορούν άμεσα προβλήματα που συναντούν ή μπορεί να συναντήσουν οι διδασκόμενοι κατά την άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας και μόνο 2 ή 3 να άπτονται γενικότερων θεμάτων· εδώ η αναλογία έχει αντιστραφεί.

Όχι μόνο έχει αντιστραφεί, αλλά και από τον τίτλο της έβδομης διάλεξης φαίνεται καθαρά ότι ο εισηγητής έχει βγάλει το συμπέρασμα ότι η γλώσσα κακοποιείται, και αυτή την άποψη θα προσπαθήσει να επιβάλει σε όσους παρακολουθήσουν το σεμινάριό του.

Αλλά και πάλι, μικρό το κακό. Το μεγάλο κακό το εντοπίζω στις ενδιάμεσες διαλέξεις (από τη δεύτερη έως την έκτη) οι οποίες, και μόνο από τον τίτλο τους, φαίνεται καθαρά ότι δεν πρόκειται να διδάξουν κάτι χρήσιμο στα μέλη της ΕΣΗΕΑ που θα τις παρακολουθήσουν αλλά να τους γεμίσουν το κεφάλι με αντιεπιστημονικές, αναπόδεικτες και εθνικιστικές θεωρίες, αντλημένες όχι από επιστημονικά συγγράμματα αλλά από τα πανέρια της παραγλωσσολογίας.

Ας πούμε η τρίτη διάλεξη θεωρεί αποδεδειγμένο ότι η πινακίδα του Δισπηλιού αποτύπωνε γραφή και μάλιστα ελληνική και όχι ιδεογραφικά σύμβολα -όπως και δεκάδες πινακίδες ανάλογης παλαιότητας που έχουν βρεθεί σε διάφορα σημεία του ευρωπαϊκού χώρου. Αλλά για το Δισπηλιό μπορείτε να δείτε παλαιότερο σημείωμα του ιστολογίου.

Δεν παει πίσω και η τέταρτη διάλεξη, από τον τίτλο της οποίας τεκμαίρεται σαφώς ότι ο συγγραφέας νομίζει πως έχει αποκρυπτογραφήσει τον Δίσκο της Φαιστού (όπως και καμιά πεντακοσαριά κομπογιανίτες) και τον βρήκε να αποτυπώνει γλώσσα ελληνική. Η άποψη αυτή βέβαια περισσότερη σχέση έχει με την αγυρτεία παρά με την επιστήμη, για την οποία ο Δίσκος της Φαιστού δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί -και, μάλλον, δεν προκειται ποτέ να αποκρυπτογραφηθεί με τόσο μικρό δείγμα διαθέσιμου κειμένου.

Αντιεπιστημονικές ελληνοβαρεμένες θέσεις φαινεται να απηχούν και οι διαλέξεις αριθ. 2 και 6, με την ελληνική γλώσσα να προβάλλεται ως «μήτρα» των ευρωπαϊκών γλωσσών. Στοιχηματίζω πως ο εισηγητής θα πληροφορήσει τους ακροατές του ότι η ινδοευρωπαϊκή θεωρία «έχει πλεον καταρριφθεί» -έχω ακούσει πολλούς να προβάλλουν αυτόν τον ανυπόστατο ισχυρισμό.

Όσο για τον εισηγητή, δεν θα πω πολλά γιατί δεν είναι σωστό να κάνω προσωπικές αναφορές, ιδίως σε κάποιον που προσφέρει αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του. Πάντως, βλέπω ότι ο Κώστας Δούκας προτιμά να εκδίδει τα βιβλία του σε εκδοτικούς οίκους ακροδεξιούς και αρχαιολατρικούς. Ωστόσο, εγώ δεν κατηγορώ τον άνθρωπο -έχει κάθε δικαίωμα να τρέφει αντιεπιστημονικές απόψεις και να νομίζει ότι έχει λύσει δύσκολα προβλήματα αποκρυπτογράφησης. Με εκείνους που τον επέλεξαν για εισηγητή τα έχω.

Ασφαλώς, η πρωτοβουλία της ΕΣΗΕΑ να διοργανώσει μαθήματα για τη γλώσσα είναι αξιέπαινη. Όμως τι χρειάζονται πέντε ή έξι διαλέξεις για το μεγαλείο της ελληνικής; Αυτό που θα χρειαζόταν θα ήταν μαθήματα για το πώς να γράφουν αποφεύγοντας τα πολυχρησιμοποιημένα κλισέ ή τις ασάφειες που μπερδεύουν τον αναγνώστη, μερικά στοιχειώδη για τη γραμματική ώστε να αποφεύγουν τα λαθη που βγάζουν μάτι, ένα μάθημα για συνώνυμα και για ιδιωματικές εκφράσεις, ένα μάθημα με ετυμολογικά παράδοξα και αξιοπερίεργα από τη μια γλώσσα στην άλλη, ένα μάθημα για κάποιους διαδεδομένους αγγλισμούς που ενοχλούν πολλούς αναγνώστες, κτλ. Πράγματα δηλαδή που θα μπορούσε κανείς να τα εφαρμόσει την άλλη μέρα κιόλας στη δουλειά του. Βέβαια, τέτοιο μάθημα δεν ειναι πολύ εύκολο να φτιαχτεί -αλλά υπάρχουν άνθρωποι, επαγγελματίες γραφιάδες, που μελετάνε δεκαετίες τώρα τα ελληνικά των εφημερίδων και θα μπορούσαν επάξια να δώσουν τέτοια μαθήματα -σκέφτομαι, ας πούμε, τον φίλο Γιάννη Χάρη.

Από την άλλη, αν κάποιος κάνει συντακτικά λάθη και ακούσει πέντε διαλέξεις για το μεγαλειο της ελληνικής γλώσσας που τάχα είναι η μητέρα όλων των γλωσσών και για την πανάρχαια ελληνική του δίσκου της Φαιστού, δεν θα πάψει να κάνει συντακτικά λάθη. Απλώς, θα κάνει συντακτικά λάθη με μεγαλύτερο τουπέ και ακόμα περισσότερο θράσος επειδή θα νομίζει ότι επιμορφώθηκε και μετείχε των τρισχιλιετών ναμάτων.

Είχα στο παρελθόν την τιμή να συνεργαστώ με το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ -συμμετείχα στο Ημερολόγιο με θέματα Μποστ, θαρρώ το 2013. Συνεργάστηκα με ανθρώπους που διακρίνονταν για την καλλιέργεια και το μεράκι τους. Δεν αμφιβάλλω πως  και η απόφαση να διοργανωθούν μαθήματα γλώσσας αποφασίστηκε από το ΔΣ με τις καλύτερες προθέσεις. Πιστεύω όμως ότι η επιλογή του συγκεκριμένου εισηγητή και της συγκεκριμένης θεματολογίας, που απ’ όσο ξέρω δεν είχε την έγκριση όλων των μελών του ΔΣ, ήταν ατυχέστατη.

Αν τελικά πραγματοποιηθεί η διοργάνωση αυτών των συγκεκριμένων σεμιναρίων θα είναι ντροπή, θα είναι όνειδος για το σωματείο. Δεν θα ειναι σεμινάρια γλώσσας αλλά αγυρτείας, κομπογιανιτισμού και εθνικιστικών όσο και αντιεπιστημονικών παραληρημάτων που μάλιστα θα προβάλλονται χωρίς να ακούγεται καν η αντίθετη αποψη, η άποψη της επιστήμης -σαν να διοργάνωνε π.χ. ο Ιατρικός Σύλλογος σεμινάριο με θέμα «Η συμβολή της φραπελιάς στη θεραπεία του καρκίνου».

Νομίζω πως είναι ακόμα καιρός να επανεξετάσει το ΔΣ της ΕΣΗΕΑ την ολέθρια αυτή απόφαση και να βρει το θάρρος να την ανακαλέσει, ώστε να μη σπιλωθεί το ιστορικό σωματειο των δημοσιογράφων σε μια τόσο δύσκολη περίοδο για τον κλάδο.

ΠΗΓΗ: Left.gr – sarantakos.wordpress.com