Από 21 Αυγούστου η χώρα βρίσκεται εκτός του θεσμικού πλαισίου του μνημονίου. Εύλογο είναι να αναρωτηθεί κανείς με ψυχραιμία. Σημαίνει κάτι αυτό για το χώρο της υγείας? Υπήρξαν κάποιες κατακτήσεις τα τελευταία 3 χρόνια? Ποιες είναι οι προοπτικές που ανοίγονται από εδώ και πέρα..?

Αξίζει να υπενθυμίσει κάποιος πως είχε η κατάσταση στο πολύπαθο ΕΣΥ που χαρακτηριζόταν από: Υποχρηματοδότηση του συστήματος, κλείσιμο νοσοκομείων και κλινικών, αδυναμία πρόσβασης στο σύστημα ασθενών που εχασαν την ασφαλιστική τους κάλυψη, εξαετή ανομβρία προσλήψεων, ταφόπλακα της Πρωτοβάθμιας φροντίδας, εκχώρηση στους ιδιώτες των πλέον κερδοφόρων δραστηριοτήτων των νοσοκομείων, απλήρωτοι προμηθευτές, πάρτι στις προμήθειες με την διασπάθιση του δημόσιου χρήματος που έφτασε στα 80 δις με πρακτικές ΚΕΛΠΝΟ, ΝΟΒΑΡΤΙΣ κλπ.

Για τους εργαζόμενους στο χώρο της υγείας τα πράγματα ήταν εξίσου τραγικά καθώς είχαμε:

  • Καθίζηση μισθών και απώλεια επιδομάτων και δώρων εν μια νυκτί,
  • Απολύσεις 3500 εργαζομένων και διαθεσιμότητες σε άλλους 2500
  • Απλήρωτα δεδουλευμένα για μήνες που κάποια εξ αυτών χάθηκαν δια παντός
  • Κατάπτυστες αξιολογήσεις, χαφιεδισμός, τρομοκρατία,  και ούτε κουβέντα φυσικά για αξιολόγηση από πάνω προς τα κάτω,
  • Ασυλία ολίγων εις βάρος των πολλών. Ανύπαρκτες κρίσεις και ρουσφετολογικές τοποθετήσεις ημετέρων επί 10 και πλέον έτη
  • Κοινωνικός αυτοματισμός φέρνοντας την κοινωνία απέναντι στους τσακισμένους υγειονομικούς

Ήταν επομένως επιτακτική η ανάγκη της ανάταξης του δημόσιου συστήματος υγείας, ώστε να μπορέσει στην συνέχεια να αναπτυχθεί. Αξίζει λοιπόν να γίνει αναφορά στα βήματα που έγιναν σε αυτή την κατεύθυνση και μάλιστα μέσα σε ένα δυσμενές μνηνονιακό τοπίο,  για να εκτιμήσουμε  πως διαγράφεται το τοπίο από εδώ και πέρα

  • Με τον ν.4368/2016 και την ΚΥΑ Α3(γ)/ΓΠ/οικ.25132/4-4-2016 δίνεται το δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης σε όλες τις δημόσιες δομές υγείας για την παροχή νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε ανασφάλιστους και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ανακουφίζοντας 2,5 εκατ. πολίτες που δεν είχαν αυτή την δυνατότητα
  • Σε σχέση με την κάλυψη των κενών σε ανθρώπινο δυναμικό. Αν και από το 2010 έως το 2014 είχαμε 18.000 αποχωρήσεις παρόλα αυτά δεν έγινε καμία πρόσληψη. Από το 2018 για πρώτη φορά έχουμε αντιστροφή του κλίματος. Με βάση τα στοιχεία της απογραφής, το Γενάρη του 2015 το προσωπικό του Υπουργείου Υγείας ήταν 77.574 εργαζόμενοι, ενώ το Φλεβάρη του 2018 είναι 78.658 εργαζόμενοι. Σε ότι αφορά το προσωπικό των νοσοκομείων ήδη έχουν διοριστεί 4682 σε  Μόνιμες Θέσεις, ενώ περίπου 1100 Θέσεις Γιατρών έχουν καλυφθεί, φτάνοντας τις 5 800 Μόνιμες Προσλήψεις. Για το 2018 θα έχουμε επιπλέον μια ενίσχυση με περίπου 1800 Μόνιμες θέσεις.
  • Έγιναν θεσμικές παρεμβάσεις για την διαφάνεια όπως η Λίστα χειρουργείου, ο νέος νόμος για τις προμήθειες , η δημοσιοποίηση δεδομένων στη συνεργασία φαρμακευτικών εταιρειών με γιατρούς ή επιστημονικές εταιρείες.
  • Δόθηκε τέλος στην ομηρία και εκμετάλλευση χιλιάδων εργαζομένων στις υποστηρικτικές υπηρεσίες των νοσοκομείων (σίτιση, φύλαξη, καθαριότητα κλπ), εξασφαλίζοντας αξιοπρεπές πλαίσιο εργασίας και οικονομίες κλίμακας
  • Δημιουργήθηκαν Γραφεία προστασίας των Δικαιωμάτων των ασθενών στα νοσοκομεία για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Ενίσχυση της πειθαρχικής διαδικασίας για τους γιατρούς καταγγελίας από ασθενή ή συγγενή που υπό προϋποθέσεις θα ενεργοποιεί τους ελεγκτικούς μηχανισμούς (ΣΕΥΥΠ, ΣΔΟΕ)
  • Μέσα από την επανασύσταση του ΕΣΑΝ άρχισε ξανά ο Θεσμικός διάλογος για την Νοσηλευτική δίνοντας τα πρώτα δείγματα γραφής σε σχέση με τον κλάδο την εκπαίδευση και τα άλλα δομικά προβλήματα της Νοσηλευτικής
  • Άρχισε η διερεύνηση των σκανδάλων που έγιναν στο χώρο της υγείας όλα αυτά τα χρόνια που στοίχισαν σχεδόν 80 δις, και μας έφεραν σε μεγάλο βαθμό στην σημερινή κατάσταση
  • Με τον Ν. 4486/2017 για την ΠΦΥ επιχειρείται για πρώτη φορά να έρθει το Σύστημα υγείας κοντά στον πολίτη με την δημιουργία των Τοπικών Μονάδων Υγείας, μέσα από την διεπαγγελματική προσέγγιση
  • Αναβάθμιση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στο σύστημα Υγείας («Άτλας Υγείας» , σύστημα επιχειρηματικής ευφυΐας στα νοσοκομεία (BI) , ατομικός ηλεκτρονικός φάκελος υγείας )
  • Εφαρμογή συστήματος κοστολόγησης των νοσοκομειακών υπηρεσιών (DRG’S) με την έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής
  • Κριτήρια για την αξιολόγηση των Διοικητών των νοσοκομείων με έμφαση στην κάλυψη των αναγκών υγείας
  • Κανόνες για την προώθηση των κλινικών μελετών με κανόνες και έλεγχο, ιδιαίτερα για τις μη παρεμβατικές .
  • Έμφαση στην Επείγουσα Ιατρική. Αυτόνομη συγκρότηση και στελέχωση των ΤΕΠ για πρώτη φορά και κάλυψη των θέσεων που προκύπτουν
  • Αλλαγές στη φαρμακευτική πολιτική με έμφαση στην ανάπτυξη αξιόπιστου μηχανισμού αξιολόγησης της φαρμακευτικής καινοτομίας και των τεχνολογιών υγείας (ΗΤΑ), την εστίαση στην ισότιμη πρόσβαση και διαπραγμάτευση αποδεκτών τιμών αποζημίωσης για τα ακριβά φάρμακα .

Τι θα πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα..? Πολλά, δεδομένου ότι  το ΕΣΥ είχε – και εξακολουθεί να έχει – δομικές στρεβλώσεις δεκαετιών. Κλείνει όμως μια περίοδος δύσκολη. Τα στοιχήματα που θα πρέπει να κερδηθούν είναι:

  • Το στοίχημα της ΠΦΥ με την εφαρμογή του οικογενειακού γιατρού και του δικτύου των ΤΟΜΥ. Μέχρι σήμερα, έχουν δημιουργηθεί περίπου 100 μονάδες, και μένει να υλοποιηθεί  ένας αριθμός  κοντά στα 250.
  • Το στοίχημα του ελέγχου της πολυφαρμακίας και της δαπάνης αυτής που συνεπάγεται (καταναλώνουμε φάρμακα αξίας περίπου 3,8 δις ευρώ το έτος). Εφαρμογή θεραπευτικών πρωτόκολλων για την ασφάλεια των ασθενών και τον έλεγχο των γιατρών
  • Το στοίχημα της Αξιοκρατίας και της αξιοποίησης του συνόλου των εργαζομένων, με δίκαιο τρόπο και ισονομία. Κρίσεις Διευθυντών και προϊσταμένων, νέα οργανογράμματα στα νοσοκομεία και κάλυψη των πραγματικών κενών μέσα από μόνιμες προσλήψεις. Σταδιακή κάλυψη των μισθολογικών απωλειών που έφεραν τα μνημόνια
  • Το στοίχημα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, με την λειτουργική διασύνδεση του συνόλου των πληροφοριακών συστημάτων και την εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας.
  • Το στοίχημα της εφαρμογής ενός νέου συστήματος χρηματοδότησης στα νοσοκομεία του ΕΣΥ και του ιδιωτικού τομέα που θα βασίζεται στα θεραπευτικά πρωτόκολλα
  • Το στοίχημα της απόδοσης των ευθυνών για τα σκάνδαλα στο χώρο της υγείας και της εμπέδωσης κλίματος δικαιοσύνης
  • Το στοίχημα του περάσματος από την ιατροκεντρική στην ολιστική και ασθενοκεντρική προσέγγιση. Το σύστημα υγείας υπάρχει για τους πολίτες της χώρας και όχι για τους λειτουργούς τους οι οποίοι θα πρέπει να το υπηρετούν

Στο νέο μεταμνημονιακό τοπίο δεν θα κριθούμε από το πόσο κυβερνητικοί ή αντικυβερνητικοί υπήρξαμε, αλλά από το πόσο έχουμε κατανοήσει τα αίτια της κρίσης που μας οδήγησαν στα μνημόνια, ώστε αυτό να μην επαναληφθεί ξανά.