Παλέρμο 27/09/2018

 

Ομιλία, χαιρετισμός, του Γενικού Γραμματέα της Α.Δ.Ε.Δ.Υ., Κουτσιουμπέλη Σταύρου

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ

Ήδη εδώ και μια δεκαετία το μεταναστευτικό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο πολιτικό και κοινωνικό, με επιπτώσεις στα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πέραν των συνήθων αιτιών για μετανάστευση όπως η φτώχεια, η κλιματική αλλαγή, η αποικιοκρατία, τα ανελεύθερα καθεστώτα, έχουν προστεθεί και οι πολεμικές συρράξεις στη Βόρειο Αφρική και κυρίως ο συνεχιζόμενος πόλεμος σε Συρία και Αφγανιστάν. Αυτές οι επισφαλείς συνθήκες ζωής οδήγησαν σε μαζικά ρεύματα φυγής προς την Ευρώπη μέσω των θαλάσσιων συνόρων, κυρίως και κατά προτεραιότητα μέσω Τουρκίας, στα νησιά του Αιγαίου που αποτέλεσαν την κύρια πύλη εισόδου. Πάνω από 850.000 έχουν διασχίσει τη Μεσόγειο με προορισμό την Ευρώπη του 2015 ενώ 3.500 έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια αυτού του «ταξιδιού». Παρόλο που οι μετανάστες και οι πρόσφυγες είχαν ως τελικό προορισμό κάποια χώρα της κεντρικής ή βόρειας Ευρώπης, που αποτελούσε γι’ αυτούς πόλο έλξης, η πολιτική των ανοιχτών συνόρων που διατηρούσε η Ευρώπη, διευκόλυνε αυτό το στόχο, παρά τις απώλειες ανθρώπινων ζωών.

Το κλείσιμο των συνόρων που επέβαλε η Συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας στις 19 Μαρτίου 2016, εγκλωβίζει στη χώρα μας προσφυγικούς πληθυσμούς που αναμένουν να αρθούν τα εμπόδια επανεισδοχής σε χώρες της αρεσκείας τους. Η Ευρώπη των ανοικτών συνόρων, της αλληλεγγύης και του ανθρωπισμού υποχωρεί άτακτα κάτω από την εθνικιστική ρητορική με την επιστροφή των ισχυρών εθνικών κρατών που αδιαφορούν για μια κοινή πολιτική αντιμετώπισης της προσφυγικής κρίσης. Πολλά κράτη (Βίζεγκραντ) επικαλούμενα κυριαρχικά δικαιώματα, θέματα ασφαλείας και κοινωνικής συνοχής, επιλέγουν την οδό των περίκλειστων εθνικών συνόρων. Αγνοούν προκλητικά το Ευρωπαϊκό Δίκαιο καθώς και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Όλα τα ανωτέρω καταδεικνύουν ότι απουσιάζει η πολιτική βούληση για κοινή στάση στο προσφυγικό. Η Ελλάδα που δέχτηκε με μεγαλύτερη ένταση το φαινόμενο αυτό, από άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτέλεσε πρωτόγνωρο πειραματικό μοντέλο «ανθρωπιστικής διακυβέρνησης» της κρίσης με βασικούς φορείς, διεθνείς οργανισμούς, Ευρωπαϊκούς Θεσμούς, Μ.Κ.Ο. που σε συνεργασία με τις Δημόσιες κεντρικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, καθώς και τις τοπικές κοινωνίες των πολιτών, προσπάθησαν να ανταπεξέλθουν σε ανάγκες πρώτης υποδοχής και φροντίδας, έως ότου οι εγκλωβισμένοι άνθρωποι συνεχίσουν το ταξίδι για τον τελικό προορισμό τους. Διαμόρφωσαν ανοικτά κέντρα φιλοξενίας, και καταυλισμούς καθώς και Κέντρα Ταυτοποίησης (Hot Spots). Συνέστησαν πολλαπλές δράσεις διαχείρισης του προσφυγικού πληθυσμού με βαθιά προβληματικές όψεις.

Μετά την εφαρμογή της Συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας τα μεταναστευτικά ρεύματα κόπασαν για το 2016 και 2017, εν τούτοις από το 2018 οι ροές αυξήθηκαν εκ νέου. Από τους 88 χιλιάδες που μπήκαν στην Ευρώπη φέτος οι 33 χιλιάδες ήρθαν στην Ελλάδα και οι 25 χιλιάδες εξ αυτών στους κορεσμένους καταυλισμούς των τριών νησιών: Λέσβος, Χίος, Σάμος, κάνοντας την ήδη προβληματική κατάσταση, εκρηκτική. Το Hot Spot Μόριας της Λέσβου με χωρητικότητα 3.500 ατόμων, φιλοξενούσε 5.500 ως το 2017. Με το νέο μεταναστευτικό ρεύμα του 2018, έχει σπάσει το φράγμα των 10.000, με ό, τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα ζωής, την ασφάλεια και την υγιεινή των φιλοξενουμένων. Η μετατροπή του κέντρου σε κλειστή δομή, υποχρέωσε διεθνείς οργανισμούς σε αποχώρηση, όπως η Ύπατη Αρμοστεία, διατηρώντας μόνο εποπτικό ρόλο σε θέματα προστασίας και παροχής ενημέρωσης για τις διαδικασίες ασύλου. Να σημειωθεί ότι οι πρώτες υπηρεσίες υποδοχής και ταυτοποίησης ξεκίνησαν τη λειτουργία τους στη Λέσβο, το Σεπτέμβρη του 2015, κάτω από εντελώς αντίξοες συνθήκες, προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες ανάγκες χιλιάδων ανθρώπων, χωρίς επαρκή υποστήριξη από την Ε.Ε. Το πείσμα των ανθρώπων να κρατηθούν όρθιοι στον ξεριζωμό, αλλά και η αυτοθυσία των λιγοστών και αποσπασμένων λειτουργών, σταδιακά βάζουν τα πράγματα σε μία τάξη.

Δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πάρει αποφάσεις, όχι για σταδιακή ένταξη αυτών των ανθρώπων στον κοινωνικό ιστό, αλλά με μία λογική αποτροπής, υποβαθμισμένων υπηρεσιών φιλοξενίας και ομηρίας με τελικό στόχο την επιστροφή στις χώρες τους, αδιαφορώντας για τις συνθήκες που επικρατούν σε αυτές. Άλλωστε και η Ε.Ε. έχει συμμετοχή στις πολεμικές συρράξεις που οδήγησαν στο βίαιο ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Η παρατεταμένη παραμονή πυροδοτεί φαινόμενα αβεβαιότητας, ανασφάλειας, αλλά και δυσανάλογης  επιβάρυνσης των υπηρεσιών των τοπικών κοινωνιών. Αυτά με τη σειρά τους πυροδοτούν ξενοφοβικές και ρατσιστικές στάσεις και συμπεριφορές απέναντι σε μετανάστες και πρόσφυγες.

Η καταγραφή, η στέγαση, η ασφαλής διαβίωση, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η καθαριότητα των υποδομών, η εκμάθηση της γλώσσας, η εκπαίδευση των παιδιών, η επανασύνδεση των οικογενειών, είναι τα ελάχιστα ανθρωπιστικά δικαιώματα, αλλιώς υπάρχει ο κίνδυνος η μεταναστευτική κρίση  να εκτραπεί σε ανθρωπιστική κρίση. Οι καταγγελίες πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό για παραβίαση στοιχειωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων στα Hot Spot. Ενώ θα έπρεπε η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τις δημόσιες δομές που σηκώνουν το μεγάλο βάρος αντιμετώπισης του προσφυγικού, με κονδύλια και ανθρώπινο δυναμικό, όπως οι υπηρεσίες ασύλου, οι δήμοι, τα νοσοκομεία, τα σχολεία, που οι δημόσιοι λειτουργοί δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους κάτω από αντίξοες συνθήκες, με χαμηλή αμοιβή, με προβλήματα υγιεινής και ασφάλειας, εν τούτοις έχουν αναθέσει πρωταρχικό ρόλο στις Μ.Κ.Ο. με αμφιβόλου αποτελεσματικότητας παρεμβάσεις.

Ήδη ο τύπος, αλλά και πολιτικοί, μιλάνε ευθέως για ξέπλυμα χρήματων και για μπίζνες σε βάρος των προσφύγων/μεταναστών. Πρέπει όλα να διερευνηθούν σε βάθος και να έχουμε κρυστάλλινες και διάφανες διαδικασίες. Στο σχέδιο ψηφίσματος που μας απεστάλλει, θέλουμε να συμβάλλουμε εποικοδομητικά με πρωταγωνιστικό ρόλο, τα συνδικάτα των Μεσογειακών χωρών, να θέσουμε το θέμα στην EPSU, σε όλους τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς, στους Ευρωπαίους πολίτες, να σπάσουμε τα αισθήματα ανασφάλειας των πολιτών, να τσακίσουμε τις ρατσιστικές και ξενοφοβικές απόψεις για καθαρή Ευρώπη, την πολιτική κλειστών συνόρων που μας γυρίζουν δεκαετίες πίσω σε έναν αναχρονιστικό μεσαίωνα.

Διεκδικούμε μια Ευρώπη πολυπολιτισμική, δημοκρατική, ελεύθερη, ασφαλή, με ποιότητα ζωής, με δικαιοσύνη.

ΧΩΡΙΣ ΤΕΙΧΗ

ΧΩΡΙΣ ΜΙΣΑΛΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΕΙΣ


Γιώργος Μακράκης,

Αναπλ. Γραμματέας της Εκτελεστικής Επιτροπής της Α.Δ.Ε.Δ.Υ.

Η προοδευτική απάντηση στα ζητήματα της μετανάστευσης αντικείμενο συζήτησης των ευρωπαϊκών συνδικάτων στη συνδιάσκεψη του Παλέρμο

Την Τετάρτη 26 έως και την Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Παλέρμο της Σικελίας συνδιάσκεψη ευρωπαϊκών συνδικάτων με κεντρικό θέμα τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου εργαζομένων στον τομέα των δημόσιων υπηρεσιών για την υποδοχή μεταναστών. Στη συνδιάσκεψη του Παλέρμο, που διοργανώθηκε από τη FP CGIL και τη CCOΟ με την παρουσία αρκετών συνδικαλιστών απ’ όλη την Ευρώπη (Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία, Νορβηγία, Σουηδία κ.ά.), συμμετείχε και η Α.Δ.Ε.Δ.Υ. με ενεργή παρουσία.

Ένα από τα σημαίνοντα συμπεράσματα της σύσκεψης ήταν πως η έλλειψη κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μετανάστευση με βασικά χαρακτηριστικά τη συνοχή, την αλληλεγγύη και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προσφέρουν έδαφος στην επικράτηση συντηρητικών πολιτικών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναζωπύρωση της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, καθώς η συντηρητική στροφή πολλών ευρωπαϊκών κρατών-μελών της Ε.Ε. διαμορφώνει μια πολιτική κουλτούρα κλειστών συνόρων και ιδιότυπης ασφάλειας σε σχέση με τα ζητήματα της μετανάστευσης.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το παράδειγμα της Ιταλίας, όπως αναλύθηκε από τις τοποθετήσεις ομιλητών, αφού η νέα δεξιά-ακροδεξιά ιταλική κυβέρνηση ευνοεί με την πολιτική της στρατηγική στο μεταναστευτικό τη λεκτική και  σωματική βία εναντίον μεταναστών. Δυστυχώς, εκτός από τις ακροδεξιές και φασιστικές ομάδες που έχουν ως βασικό τους ιδεολογικό πυρήνα το ρατσισμό και το μίσος, υπάρχουν και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες που πέφτουν στην παγίδα πως «για όλα φταίει ο μετανάστης».

Πέρα από τα συμπεράσματα για την ανάφλεξη της ακροδεξιάς ρητορικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητούμενο της σύσκεψης αποτέλεσε και η αντίδραση των προοδευτικών δυνάμεων μέσα από το πρίσμα της αλληλεγγύης, της ποιοτικής υποδοχής και ενσωμάτωσης των μεταναστών στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Κατά τη διάρκεια των τοποθετήσεων υπογραμμίστηκε η ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος για όλους τους δημόσιους πυλώνες που σχετίζονται με την υποδοχή των μεταναστών, όπως η διάσωση, η υγεία, η ασφάλεια και οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες ασύλου. Επίσης, στο πεδίο της ενσωμάτωσης στις εκάστοτε τοπικές κοινωνίες επισημάνθηκε πως πρέπει να επιλεχθούν κοινά εργαλεία στα ζητήματα της στέγασης, της εκπαίδευσης και στην αγορά εργασίας. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να ενισχυθούν οι δημόσιοι θεσμοί υποδοχής και ενσωμάτωσης των μεταναστών, αλλά και οι συνθήκες εργασίας όσων εργάζονται σ’ αυτές τις δημόσιες υπηρεσίες.

Στη σύσκεψη τονίστηκε, απ’ όλες τις πλευρές, πως ο καθοριστικός ρόλος των Ευρωπαίων εργαζομένων που ασχολούνται με όλο το φάσμα της υποδοχής των μεταναστών αποτυπώνει την ανάγκη να συγκροτηθεί ένα ευρωπαϊκό δίκτυο εργαζομένων. Σκοπός αυτού του ευρωπαϊκού δικτύου θα είναι η προοδευτική διαχείριση της μετανάστευσης με όρους ανθρωπισμού, αλληλεγγύης και ποιοτικών υπηρεσιών υποδοχής και ενσωμάτωσης. Παράλληλα, η λειτουργία αυτού του δικτύου θα αποτελέσει έναν ισχυρό θεσμικό πόλο καταπολέμησης του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και της ξενοφοβίας.