του Γιώργου Μακράκη*

Σε μια πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2019 για τους σκοπούς του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που συντονίζεται από το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας  αποτυπώνεται από τη συλλογή των δεδομένων πως χιλιάδες μαθητές στη χώρα μας θα έχουν πολύ σημαντικές δυσκολίες ν’ ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης. Στην έρευνα οι μαθητές απάντησαν στο ερωτηματολόγιο οικογενειακής ευημερίας FASIII1 που χρησιμοποιείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για τη μελέτη συμπεριφορών που σχετίζονται με την υγεία των μαθητών (Health Behaviour in School-Aged Children study).

Η αναστολή των σχολικών μονάδων λόγω της πανδημίας του κορονοϊού υποχρέωσε μαθητές, φοιτητές αλλά και αρκετούς γονείς σε εργασία στο σπίτι με χρήση Ηλεκτρονικού Υπολογιστή (ΗΥ) και internet. Ωστόσο, υπάρχει  για όλους αυτή η δυνατότητα; Πώς επηρεάζονται οι οικογένειες ανάλογα με την κοινωνικο-οικονομική τάξη που ανήκουν; 

Από την ανάλυση των δεδομένων βρέθηκε ότι στην Ελλάδα (το δείγμα ήταν τυχαία επιλεγμένο απ’ όλη τη χώρα και συμμετείχαν 3.066 μαθητές ηλικίας 10-17 ετών)  το 5.8% των μαθητών και μαθητριών δεν έχει κανέναν Ηλεκτρονικό Υπολογιστή , Mac ή laptop στο σπίτι, το 39.8% έχει έναν, το 33.1% δύο και το 21.3% πάνω από 2 Η.Υ. στο σπίτι. Ακόμη και με έναν Η.Υ. στο σπίτι, που αφορά σχεδόν στις μισές ελληνικές οικογένειες, η εργασία των περισσότερων μαθητών και μαθητριών θα είναι δύσκολη γιατί ποιος θα τον πρωτο-χρησιμοποιήσει, μαθητής, αδερφός/αδερφή, γονέας;

Εικόνα 1

εικόνα 1

Στο 18% των φτωχότερων ελληνικών οικογενειών, το ποσοστό με κανέναν ΗΥ στο σπίτι ανεβαίνει στο 17.5%.  Αυτές οι οικογένειες δεν έχουν ΗΥ στο σπίτι επειδή δε μπορούν και όχι από επιλογή.  Το 80% αυτών των φτωχότερων οικογενειών δεν έχει καθόλου, ή έχει το πολύ έναν ΗΥ. Αντίθετα το ποσοστό χωρίς ΗΥ είναι λιγότερο από 1% στις ελληνικές οικογένειες που ανήκουν στο 50% με την καλύτερη οικονομική κατάσταση.

Εικόνα 2

εικόνα 2

Με βάση τα παραπάνω διαφαίνεται πως η εφαρμογή της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης είναι αδύνατο να υλοποιηθεί καθολικά και αποτελεσματικά, αν δεν υπάρξει κρατική μέριμνα  με χρηματοδότηση που θα αφορά τον εξοπλισμό των μαθητών εκείνων που δεν έχουν τα απαραίτητα τεχνικά μέσα και με πλατφόρμες που θα αντέχουν μαζική προσέλευση εκπαιδευτικών και μαθητών.

Διαφορετικά οι μαθητές από φτωχά κοινωνικά και οικονομικά στρώματα, ένα μεγάλο ποσοστό των οποίων δεν έχει καν ηλεκτρονικό υπολογιστή στο σπίτι, στην ουσία αποκλείονται από αυτήν την εκπαιδευτική διαδικασία.

Το κλείσιμο όλων στο σπίτι οδηγεί επίσης μαθητές, αδέλφια και γονείς των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων να συγχρωτίζονται στον ίδιο χώρο για εργασία. Αν κάποιο μέλος της οικογένειας χρειάζεται να συμμετέχει σε online τηλεδιάσκεψη ή online μάθημα, η εργασία των υπόλοιπων θα δυσκολεύεται ακόμη περισσότερο λόγω έλλειψης ατομικού χώρου εργασίας.

Εικόνα 3

εικόνα 3 

 

Δυστυχώς η κυβέρνηση της ΝΔ δεν έχει επιδιώξει την έκτακτη χρηματοδότηση της Δημόσιας Εκπαίδευσης με σκοπό την παροχή τεχνικών μέσων (υπολογιστές, τάμπλετ, πρόσβαση στο διαδίκτυο) για τις οικογένειες και τους μαθητές που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να τα αποκτήσουν. Αντιθέτως,  η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης ήταν να δοθούν κρατικά χρήματα στα Μ.Μ.Ε. για την προβολή και ενημέρωση των πολιτών για τον ιό covid-19, ενώ αυτό θα μπορούσε να γίνει με δωρεάν χρήση λόγω δημοσίου συμφέροντος και υγείας.

Η ίδια κατεύθυνση επιλέγεται και επιμέρους στο Υπ. Παιδείας, καθώς η πολιτική ηγεσία αποφάσισε ν’ αξιοποιήσει 72.000 ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό για την κατασκευή ιστοσελίδας «Μένουμε Σπίτι» και 24.000 κάθε μήνα για προβολή και αναρτήσεις στα social media. Η Υπ. Παιδείας, κα. Κεραμέως, επιλέγει δηλαδή την επικοινωνιακή διαχείριση της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης από την επιλογή στήριξης μαθητών που αυτή τη στιγμή «αποκλείονται» στην πράξη από την εκπαιδευτική διαδικασία λόγω κοινωνικό-οικονομικών λόγων.

 

Πηγές:

  1. Torsheim, T. et al & FAS Development Study Group. (2016). Psychometric validation of the revised family affluence scale: a latent variable approach. Child Indicators Research(3), 771-784.
  2. Α.Παπαιωάννου & Χ. Κρομμύδας, Έρευνα: Η εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση ισχυρό πλήγμα για παιδιά χαμηλών κοινωνικο-οικονομικών τάξεων από https://tvxs.gr/news/ellada/i-eks-apostaseos-ekpaideysi-isxyro-pligma-gia-paidia-xamilon-koinoniko-oikonomikon-takse

 

Γιώργος Μακράκης, Δάσκαλος

Μέλος Ε.Ε. ΑΔΕΔΥ