του Θοδωρή Μπαλτά*

Οι καταστάσεις που επέφερε ο Covid-19 σε όλο τον κόσμο είναι πρωτόγνωρες. Η υγειονομική αυτή κρίση κατά γενική ομολογία  θα οδηγήσει σε έναν κόσμο διαφορετικό. Τίποτα όμως δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι προδικασμένο ως μονόδρομος πισωγυρίσματος σε «μνημονιακές» καταστάσεις, όπως ήδη η κυβέρνηση της Ν.Δ. ορέγεται. Ο πυκνός αυτός χρόνος θα επιφέρει και πύκνωση σε διεργασίες που θα συντελεστούν στην κοινωνία, στο επίπεδο της πολιτικής αλλά και στις συνειδήσεις των ανθρώπων.

Μεταξύ των πολλών που συντελούνται μέσα σε αυτήν την υγειονομική κρίση, μέσα στην πανδημία, υπάρχουν κάποια συμπεράσματα που νομίζω είναι κοινός τόπος.

Τον άνθρωπο, την υγεία, τη ζωή τελικά, η «οικονομία» των κερδών και τα  χρηματιστήρια δεν μπορούν να τα προσπεράσουν ωσάν να μην υπάρχουν, ούτε την παταγώδη   αποτυχία των αγορών και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών θα μπορέσουν να την κρύψουν.

Το Δημόσιο-Εθνικό σύστημα υγείας για όλους, στην Ελλάδα, αλλά και στον κόσμο όλο, όχι μόνο δεν πρέπει να είναι υποβαθμισμένο, αλλά η ισχυροποίησή του  δεν μπορεί παρά να αποτελεί πολιτική επιλογή και τώρα και μετά την κρίση.

Η «ατομική» πορεία των ανθρώπων, ο ανταγωνισμός, τα κέρδη πάνω από τον άνθρωπο και πάνω από το περιβάλλον διαφάνηκε περίτρανα ότι δεν μπορούν να αποτελέσουν τον δρόμο του μέλλοντος. Θα λέγαμε ότι η συνεργασία και το «συλλογικό καλό», η αλληλεγγύη, γίνονται όχι μόνο αναγκαία προτάγματα, αλλά επιβαλλόμενη ανάγκη. Την απάντηση δε στο δίλημμα «Πολίτης ή Άτομο» και για όσους ακόμα κολάκευαν την «ατομικότητα» έξω από το συλλογικό την έδωσε η ίδια η ζωή, δυστυχώς μέσω της πανδημίας.

Αν έτσι έχουν τα πράγματα είναι βέβαιο ότι το «πεδίο» της πολιτικής αλλά και των ιδεών δεν θα είναι ίδιο, θα υπάρξει μετατόπιση σε αυτό υπέρ του συλλογικού, του δημόσιου συμφέροντος, του κοινού καλού, υπέρ τελικά του ανθρώπινου. Το «ο άνθρωπος πάνω από τα κέρδη» από σύνθημα γίνεται ανάγκη ζωής.

Ενδιαφέρον θα έχει πώς σε ένα τέτοιο πεδίο «δυνάμεις» που ήταν και είναι αντίρροπες με όλα τα παραπάνω θα μπορέσουν να δρουν ωσάν να μη συνέβη τίποτα. Ένα τέτοιο πεδίο, ξένο προς αυτές, δεν θα θελήσουν να το αφήσουν «ανεξέλεγκτο». Την πανδημία –δυστυχώς- θα την δουν ως το μεγάλο πείραμα για θα συρρικνωθούν τελικά εργασιακά και ατομικά δικαιώματα. Για την επιβολή αυτής της πολιτικής θα θελήσουν να βασιστούν στον φόβο και στον έλεγχο και τα εργαλεία της μεθόδου αυτής θα είναι τα γνωστά τους, αυταρχισμός και βία. Όμως, αυτή τη φορά θα έχουν να κάνουν -όπως προ είπα- με συνολική μετατόπιση της συνείδησης των ανθρώπων υπέρ του συλλογικού, υπέρ των ανθρωπίνων αναγκών τελικά, ανάγκες που δεν μπορεί να συνεχίσουν να  καθορίζονται από το κέρδος ούτε να υποτάσσονται και να χειραγωγούνται από αυτό.

Μέσα σε όλες τις δυσκολίες και με την ευχή η ζωή να νικήσει μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι αν δράσουμε συλλογικά, αν δεν επιτρέψουμε την αλλοτρίωση των σχέσεων, της εργασίας, της ίδιας της ζωής τελικά με μια «εξ αποστάσεως» παθητική στάση. Η επόμενη μέρα μπορεί να  είναι ο καιρός των ιδεών, ο καιρός του Συλλογικού καλού, ο καιρός που οι άνθρωποι   θα ανοίξουν έναν δρόμο καλύτερο, έτσι που η καταπίεση, η εκμετάλλευση και οι ανισότητες δεν θα αποτελούν τον βατήρα  της οικονομίας και της ιστορίας τελικά, αλλά εκείνο το: «από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του» θα εμπνέει και θα γίνεται οδηγός για έναν κόσμο καλύτερο, για έναν κόσμο Ανθρώπινο.

Θοδωρής Μπαλτάς- δάσκαλος, μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΑΔΕΔΥ.